Wykłady i warsztaty
z zarządzania i doskonalenia procesów
Propozycja poprowadzenia wykładów i warsztatów dla uniwersytetów oraz uczelni wyższych o profilu praktycznym. Programy łączą dorobek akademicki z ponad 30-letnim doświadczeniem menedżerskim: zarządem spółki notowanej na GPW, nadzorem właścicielskim i wdrożeniami narzędzi efektywnościowych w praktyce.
Moduły do wyboru
Dziewięć modułów tematycznych, prowadzonych w formie wykładów i warsztatów. Dla pięciu z nich poniżej przedstawiam szczegółowe treści programowe.
Koncepcja Lean Six Sigma
Lean Six Sigma i ciągłe doskonalenie procesów
Zarządzanie procesami operacyjnymi w ujęciu Lean
Zarządzanie strategiczne (podejście zasobowe)
Zarządzanie projektami
Strategie innowacji
Lean w administracji publicznej
Strategia błękitnego oceanu (Blue Ocean Strategy)
Lean Six Sigma w administracji publicznej
Treści programowe dla wybranych modułów
Każdy moduł obejmuje zakres tematyczny wykładów oraz zakres problemowy warsztatów zorientowanych na pracę zespołową opartą na danych.
Lean Six Sigma i ciągłe doskonalenie procesów
Studia I stopnia · profil praktyczny- 01
Geneza i istota Lean Six Sigma: integracja koncepcji Lean i Six Sigma. Statystyczne myślenie o jakości i zmienności. Koszty złej jakości (COPQ). Miary: poziom sigma, DPMO, DPU, FPY/RTY.
- 02
Metodyka DMAIC: fazy Define, Measure, Analyze, Improve, Control. Wybór i priorytetyzacja projektów. Role w projektach (Champion, Black/Green/Yellow Belt).
- 03
Faza Define: głos klienta (VOC), krytyczne charakterystyki jakości (CTQ), QFD i dom jakości, karta projektu (Project Charter), diagram SIPOC, analiza interesariuszy.
- 04
Faza Measure: plan zbierania danych, definicje operacyjne, próbkowanie, statystyka opisowa, analiza systemu pomiarowego (MSA, Gage R&R), analiza zdolności procesu (Cp, Cpk).
- 05
Faza Analyze: diagram Pareto, diagram Ishikawy, 5 Whys, testowanie hipotez, regresja i ANOVA, identyfikacja przyczyn źródłowych, interpretacja sygnałów SPC.
- 06
Fazy Improve i Control: planowanie eksperymentów (DOE), poka-yoke, pilotaż i wybór rozwiązań; plan kontroli, karty kontrolne (SPC), standaryzacja pracy, zarządzanie wizualne. Filozofia Kaizen i cykl PDCA.
- 07
Lean Six Sigma 4.0 i data-driven management: „inteligentny” DMAIC, cyfrowe monitorowanie jakości, dashboardy, systemy MES/BI, wykorzystanie AI i Big Data w doskonaleniu procesów.
Define: opracowanie karty projektu (Project Charter), diagramu SIPOC oraz przełożenie głosu klienta (VOC) na CTQ dla wybranego procesu.
Measure: opracowanie planu zbierania danych i definicji operacyjnych; obliczanie DPMO, FPY/RTY oraz wyznaczenie poziomu bazowego (baseline).
Measure: analiza systemu pomiarowego (Gage R&R) oraz analiza zdolności procesu (Cp, Cpk) w arkuszu kalkulacyjnym lub oprogramowaniu statystycznym.
Analyze: diagram Pareto, diagram Ishikawy, 5 Whys; wprowadzenie do testowania hipotez na danych procesowych.
Analyze / Improve: FMEA i wskaźnik RPN; budowa i interpretacja kart kontrolnych (SPC).
Improve: projekt usprawnienia w cyklu DMAIC, warsztat zespołowy oparty na danych (data-driven).
Control: opracowanie planu kontroli i utrzymania efektów; prezentacja i ocena projektów doskonalących.
Zarządzanie procesami operacyjnymi w ujęciu Lean
Studia I stopnia · profil praktyczny- 01
Podejście procesowe w zarządzaniu organizacją. Proces operacyjny: definicja, typologia, architektura. Diagram przepływu procesu (process flow diagram), jednostka przepływu, mapa procesów.
- 02
Analiza procesu: przepustowość (flow rate), czas przepływu (flow time), zapasy (inventory), prawo Little'a, rotacja zapasów. Miary efektywności: cycle time, lead time, WIP, OEE, takt time, drzewo KPI.
- 03
Zdolność i wąskie gardła (capacity, utilization, bottleneck). Teoria ograniczeń (TOC). Wpływ zmienności i kolejek na przepływ procesu.
- 04
Lean Manufacturing: System Produkcyjny Toyoty (TPS), pięć zasad Lean, przepływ ciągły, system ssący (pull) a system push, poziomowanie obciążenia (Heijunka), czas taktu.
- 05
Narzędzia Lean: VSM (mapowanie strumienia wartości), 5S, standaryzacja pracy, SMED, TPM, Kanban, JIT, zarządzanie wizualne. Marnotrawstwo (muda, mura, muri).
- 06
Lean w usługach i logistyce. Make-to-stock a make-to-order. Lean office, lean logistics. Projektowanie i doskonalenie procesów, kultura ciągłego doskonalenia.
- 07
Lean 4.0 w procesach operacyjnych: cyfryzacja i automatyzacja, IoT, cyfrowy bliźniak (digital twin), systemy MES, monitorowanie i optymalizacja procesów w oparciu o dane (data-driven management).
Budowa diagramu przepływu procesu i mapy procesów wybranego przedsiębiorstwa; określenie jednostki przepływu.
Analiza procesu z wykorzystaniem prawa Little'a; obliczanie przepustowości, czasu przepływu, WIP oraz rotacji zapasów.
Mapowanie strumienia wartości (VSM) stanu obecnego i identyfikacja marnotrawstwa.
Analiza wąskich gardeł i zdolności procesu (utilization, implied utilization); obliczanie czasu taktu i cycle time.
Projektowanie stanu przyszłego (Future State VSM) i planu usprawnień; balansowanie procesu i linii.
Projekt usprawnienia procesu operacyjnego w ujęciu Lean, warsztat zespołowy oparty na danych (data-driven).
Prezentacja i ocena projektów; dobór wskaźników efektywności (KPI, OEE) oraz plan wdrożenia z elementami Lean 4.0.
Zarządzanie strategiczne (podejście zasobowe)
Studia II stopnia- 01
Wprowadzenie do strategii przedsiębiorstwa: od pozycjonowania rynkowego do budowania przewagi opartej na zasobach. Ewolucja myśli strategicznej: szkoła pozycyjna (M. Porter) a szkoła zasobowa (RBV, Resource-Based View).
- 02
Założenia szkoły zasobowej (Resource-Based View): Wernerfelt, Barney, Peteraf. Zasoby strategiczne a operacyjne. Kryteria VRIN/VRIO: wartość, rzadkość, trudność imitacji, organizacja. Źródła trwałej przewagi konkurencyjnej.
- 03
Kluczowe kompetencje organizacji (Core Competencies): koncepcja Prahalada i Hamela. Architektura strategiczna przedsiębiorstwa. Produkty rdzenne i kompetencje kluczowe. Integracja zasobów w tworzeniu wartości.
- 04
Dynamiczne zdolności organizacji (Dynamic Capabilities): framework Teece'a. Sensing: identyfikacja szans i zagrożeń. Seizing: wykorzystanie okazji. Transforming i Reconfiguring: rekonfiguracja zasobów i zdolności. Zdolności zwykłe a dynamiczne.
- 05
Implementacja strategii zasobowej: budowanie i ochrona przewagi konkurencyjnej. Izolacyjne mechanizmy ochrony zasobów. Deprecjacja i odnowa zasobów strategicznych. Strategia w erze cyfrowej transformacji: nowe konteksty RBV.
Identyfikacja i klasyfikacja zasobów przedsiębiorstwa: zasoby materialne i niematerialne. Mapowanie portfela zasobów organizacji, warsztat praktyczny z wykorzystaniem case studies (np. Apple, Tesla, IKEA).
Praktyczna analiza VRIO: ocena wartości strategicznej zasobów. Warsztat analityczny: identyfikacja zasobów spełniających kryteria VRIO. Case study: np. Southwest Airlines, Netflix, Amazon.
Mapowanie kluczowych kompetencji i analiza łańcucha wartości (Value Chain Analysis). Identyfikacja core competencies w organizacji. Warsztat: budowanie mapy kompetencji przedsiębiorstwa lub organizacji.
Analiza dynamicznych zdolności w praktyce: diagnoza zdolności sensing, seizing i reconfiguring. Symulacja strategiczna: adaptacja organizacji do zmian rynkowych. Case study: Nokia a Apple, Kodak a Fujifilm.
Projektowanie strategii opartej na zasobach. Zespołowe opracowanie strategii zasobowej dla wybranego przedsiębiorstwa lub organizacji.
Strategia błękitnego oceanu (Blue Ocean Strategy)
Nowy autorski moduł · propozycjaZapoznanie studentów z metodyką tworzenia wolnej przestrzeni rynkowej oraz wykształcenie umiejętności praktycznego stosowania narzędzi Blue Ocean Strategy do diagnozy pola konkurencji i projektowania nowych krzywych wartości.
- 01
Czerwone a błękitne oceany; koncepcja innowacji wartości (value innovation).
- 02
Kanwa strategii (strategy canvas) i krzywa wartości: odczytywanie pola konkurencji.
- 03
Cztery pytania i schemat ERRC (Eliminate, Reduce, Raise, Create).
- 04
Sześć ścieżek rekonstrukcji granic rynku (Six Paths Framework).
- 05
Mapa użyteczności dla nabywcy (Buyer Utility Map) oraz trzy poziomy nieklientów.
- 06
Właściwa sekwencja strategii: użyteczność, cena, koszt, adopcja; koszt docelowy.
- 07
Mapa pionier, migrator, osadnik (PMS) i portfel innowacji wartości.
- 08
Realizacja strategii: przywództwo punktu przełomowego (tipping point leadership) i uczciwy proces (fair process).
- 09
Blue Ocean Shift: proces przejścia od czerwonego do błękitnego oceanu.
- 10
Studia przypadków (m.in. Cirque du Soleil, [yellow tail], Nintendo Wii, Southwest Airlines, NetJets).
Budowa kanwy strategii dla wybranej branży lub organizacji: diagnoza czerwonego oceanu.
Zastosowanie schematu ERRC i sformułowanie nowej krzywej wartości.
Analiza sześciu ścieżek i generowanie koncepcji błękitnego oceanu.
Mapa użyteczności nabywcy: identyfikacja blokad użyteczności.
Test sekwencji użyteczność, cena, koszt, adopcja oraz ocena wykonalności.
Zespołowa prezentacja koncepcji błękitnego oceanu jako projekt zaliczeniowy.
Lean Six Sigma w administracji publicznej
Nowy autorski moduł · propozycjaZapoznanie studentów z metodyką DMAIC jako procedurą przechodzenia od objawu do zweryfikowanej przyczyny oraz wykształcenie umiejętności stosowania narzędzi Lean Six Sigma do pomiaru, analizy i doskonalenia procesów w jednostkach sektora finansów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem wiarygodności pomiaru opartego na ocenie człowieka i odporności mierników na wypaczenie.
- 01
Zmienność wspólna i specjalna (common cause, special cause); model lejka Deminga; nadmierna reakcja (tampering). Formuła Y = f(x); cykl DMAIC; bramki fazowe (tollgate). DPU, DPMO, wydajność złożona (RTY), poziom sigma. Koszty złej jakości (COPQ) w jednostce sektora finansów publicznych. Granice transferu metodyki do sektora publicznego; bariery ustrojowe. Zarządzanie przez cele w administracji; mechanizm „targets and terror”. Kiedy DMAIC jest narzędziem nadmiarowym?
- 02
Define: system pasów (belt system); role: Champion, Sponsor, Process Owner. Selekcja projektów; powiązanie z celami kontroli zarządczej. Karta projektu (Project Charter); problem bez ukrytego rozwiązania. Głos klienta (VoC), organizacji (VoB), procesu (VoP), regulatora (VoR); wymóg prawny jako warunek brzegowy. Model Kano; drzewo CTQ: terminowość, kompletność, zgodność. Operacyjna definicja nieprawidłowości; rozstrzygnięcia dla przypadków granicznych. SIPOC; mapa procesu z torami komórek organizacyjnych. DMAIC a DMADV (DFSS); DFMEA i metody Taguchiego - sygnalnie.
- 03
Measure: plan zbierania danych; wiarygodność źródła. MSA dla danych atrybutowych: badanie zgodności ocen (attribute agreement analysis); progi zdatności. Niezdatność systemu pomiarowego - wstrzymanie projektu. Poziom wyjściowy (baseline); liczba możliwości wystąpienia nieprawidłowości jako założenie wymagające uzasadnienia. Ukryty nakład przeróbek - „ukryta fabryka” (hidden factory wg Armanda Feigenbauma). Karta przebiegu (run chart); ocena stabilności; sezonowość wpływu spraw. Granice stosowalności wskaźników zdolności (Cp, Cpk) w urzędzie.
- 04
Analyze: warstwowanie: komórki organizacyjne, typy spraw, osoby prowadzące, okresy. Diagram Pareto-Lorenza, Ishikawy, metoda 5 Why, matryca C&E - hipoteza, nie dowód. Dobór narzędzia do danych: porównanie proporcji, porównanie median, korelacja i regresja. Wielkość efektu i przedział ufności; istotność statystyczna a praktyczna. Pułapki: czynnik zakłócający, wielokrotne porównania, autokorelacja, sezonowość, korelacja a przyczynowość. Karta dowodu - materiał dla kontroli zarządczej i zadania audytowego.
- 05
Improve: generowanie i selekcja rozwiązań; macierz nakład–efekt. Test dopasowania rozwiązania do zweryfikowanej przyczyny. Poka-yoke i kontrola wbudowana; hierarchia zabezpieczeń. FMEA; liczba priorytetowa ryzyka (RPN) i jej słabości; powiązanie z rejestrem ryzyka jednostki. Weryfikacja efektu. Rachunek efektu: zdolność uwolniona, oszczędność kasowa realna, korzyść niepieniężna. Zgodność z procedurą administracyjną i przepisami o finansach publicznych jako warunek brzegowy.
- 06
Control: plan kontroli (Control Plan): charakterystyka, właściciel, częstość, próg reakcji. SPC; dobór kart kontrolnych; ograniczenia przy małych próbach i autokorelacji. Standaryzacja; przekazanie procesu właścicielowi (handover). Prawo Goodharta; mechanizmy wypaczania: przesuwanie zdarzeń w czasie, przeklasyfikowanie, koncentracja wysiłku na progu. Test podatności miernika; zabezpieczenia: miernik zrównoważony, miernik kontrolny, rozkład zamiast średniej. Dokumentacja DMAIC jako materiał dowodowy; przegląd po wdrożeniu.
- 07
Lean Six Sigma 4.0 i Green LSS w jednostce publicznej - sygnalnie.
Jeden projekt doskonalący w stałych zespołach; produkt każdego warsztatu jest wejściem do następnego.
Karta projektu DMAIC dla procesu jednostki (obieg dowodu księgowego, postępowanie wszczynane na wniosek strony): SIPOC z torami komórek organizacyjnych, drzewo CTQ w wymiarach terminowości, kompletności i zgodności oraz operacyjna definicja nieprawidłowości sprawdzona krzyżowo przez zespół niezależny.
Protokół zdatności systemu pomiarowego: badanie zgodności ocen na wnioskach i dowodach księgowych; korekta definicji.
Karta poziomu wyjściowego procesu administracyjnego: rachunek DPU, DPMO, RTY i poziomu sigma na danych z systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją oraz ocena stabilności z uwzględnieniem sezonowości wpływu spraw.
Rejestr przyczyn zweryfikowanych: warstwowanie, testy hipotez, wielkość efektu, karta dowodu.
Karta rozwiązania z FMEA powiązaną z rejestrem ryzyka jednostki; protokół pilotażu z kryterium powodzenia zarejestrowanym przed wdrożeniem.
Plan kontroli z miernikami odpornymi na wypaczenie; storyboard DMAIC (A3): obrona przed panelem w rolach kierownika jednostki, skarbnika i audytora wewnętrznego jako praca zaliczeniowa.
Porozmawiajmy o programie dla Państwa uczelni
Zakres, forma i liczba godzin każdego modułu są dostosowywane do profilu kierunku i oczekiwań jednostki dydaktycznej.